Gruttokraamkamer

Joop Duijs wandelde in februari 2016 de groen gemarkeerde Seedijckroute vanaf startpunt Edam.

Edam ophaalbruggen // edam_heeft_prachtige_grachten_en_witte_ophaalbruggetjes.jpg (90 K)Toeristen uit de hele wereld zijn gek op Volendam. Weidevogels vliegen vanuit Afrika veel liever naar Edam. Aangrenzend ligt namelijk de Zeevangspolder, een van de belangrijkste kraamkamers van de grutto. Daarom gaat de boel hier ‘op slot’ van half maart tot half juni.

We starten bij de Schepenmakersdijk, waar u gelijk een goede indruk krijgt van de historische rijkdom van het mooie Edam. U ziet fraaie oude gevels en prachtig bewaard gebleven theekoepels. Edam kende ooit grote rijkdom en was samen met Amsterdam, Hoorn en Enkhuizen een van de belangrijkste handelssteden van Holland. Het van tolplaats naar stad gegroeide Edam kreeg welvaart door de scheepsbouw, haringvisserij en kaashandel.

Terug naar het heden gaan we eerst langs de oude weg die Amsterdam ooit met Hoorn verbond richting de Grote of Sint-Nicolaaskerk. Onderweg passeren we een ‘boekenkast’ waarin een vriendelijke bewoner een deel van zijn boeken aanbiedt in een poging ook anderen aan het lezen te krijgen. Bij de Grote Kerk stond ooit de Noorderpoort, een van de zeven stadspoorten van een vestingwerk die de stad beschermde tegen vijandelijke aanvallen. De vesting werd in 1835 gesloopt omdat het in ernstig verval was geraakt en geen functie meer had.

Verderop wandelen we de Zeevangspolder in, een aangewezen Natura 2000-gebied zodat rustende en fouragerende vogels hier tot zichzelf kunnen komen. Honderden grutto’s en kieviten worden hier in het voorjaar geteld. Niet alleen weidevogels komen er tot rust, ook mensen vinden zichzelf terug door te gaan helpen in zorgboerderijen zoals Hoeve Dove Willem, waar we even een kijkje nemen in de stallen. Koeien kauwen er vredig de tijd weg tot het moment dat ze weer de wei in mogen. De boeren hier zijn begaan met de weidevogels en hooien bijvoorbeeld niet eerder dan half juni.

Edam natte weilanden // de_route_gaat_door_drijfnatte_weilanden._gruttos_zijn_er_gek_op.jpg (84 K)Als we een weiland in gaan om over te steken naar de Zuiderzeedijk valt op dat het land echt barstensvol met ganzen zit. Niet zo vreemd want aan deze kant van de dijk hebben ze eten, aan de andere zijde ligt een heerlijk zwembad voor ze klaar. Ook spotten we een Grote Zilverreiger die door de steeds zachtere winters sinds 1978 in ons land broedt.  Ze eten graag muizen, maar zijn vooral gek op een visje of kikkertje. Slimme jagers. Ze waden rustig door een slootkantje, prikken af en toe met de tenen in het water waardoor de visjes worden opgeschikt, waarna de reiger bliksemsnel zijn prooi weet te pakken. Grutto’s zijn gek op die natte weilanden, reden waarom ze hier graag komen.  De vogels maken op hun lange tocht van Afrika naar ons land een tussenlanding in de wetlands van Spanje en Portugal. Overdag verblijven ze in ecologische visvijvers, om ’s nachts de omliggende rijstvelden te bezoeken waar ze zich tegoed doen aan oude rijstkorrels zodat ze volgegeten het laatste stuk kunnen afleggen. 

Op de dijk gekomen, valt op wat een enorme plas water die voormalige Zuiderzee toch is. Honderd jaar geleden ervoer men nog eens de enorme kracht van het water toen in februari 1916 een enorme stormvloed een groot deel van Noord-Holland onder water zette. Iets wat door de aanleg van de Afsluitdijk vrijwel onmogelijk is geworden.

Vanaf de met molshopen bezaaide Zuiderzeedijk zien we diverse boerencampings, ook populair bij (kite)surfers. Vlak voordat we Edam weer inwandelen passeren we het Fort Edam, waar tegenover het Strandbad met een grote camping ligt. Het fort is onderdeel van de Stelling van Amsterdam die tussen 1880 en 1914 werd aangelegd ter verdediging van de grote steden. Om de vijand op afstand te houden werd het polderland buiten de stelling onder water gezet en de nog begaanbare plaatsen door een fort verdedigd.  

De camping met strandbad wordt begrensd door een haventje, die met een sluis met Edam is verbonden en de grens vormt met Volendam. Verderop wandelen we langs de eeuwenoude grachten van het beeldschone, rustige stadje. Waarom gaan al die toeristen toch altijd naar Volendam?

Al sinds de 16e eeuw kent Edam een kaasmarkt. Vanaf 1989 is die weer in ere hersteld, nadat de markt in 1922 voor commerciele doeleinden was gesloten. Van begin juli tot half augustus wordt nu op elke woensdag van 10.30-12.30 uur een folkloristische markt gehouden. Duizenden toeristen zien hoe de kaas met bootjes wordt aangevoerd, waarna kaasdragers de wereldberoemde ronde kaasjes naar de markt brengen waar de kaas met het bekende handjeklap wordt ‘verhandeld’.

ROUTE: Seedijckroute 7,6 km. Honden verboden. 30% onverhard. Horeca in Edam en in het seizoen bij het Strandbad. Deze route is vanaf half maart tot half juni voor wandelaars gesloten.

Edam dijk 02 // uitzicht_vanaf_de_seedijck.jpg (78 K)Edam Grote Kerk // de_grote_kerk_van_edam_met_de_eeuwenoude_begraafplaats.jpg (109 K)Edam havensluis // de_sluis_van_de_haven_van_edam_die_op_de_grens_met_volendam_ligt.jpg (60 K)Edam dijk 01 // uitnodiging_dijk_op.jpg (90 K)